• Lan Gấm: Dược liệu quý đang bị khai thác cạn kiệt

    Lan Gấm (còn gọi là Lan Kim Tuyến, cây Kim Cương, Cỏ Nhung, tên khoa học Anoectochilus) là một trong những dược liệu quý do tác dụng dược lý đa dạng và giá trị kinh tế cao.

    Tuy nhiên, dược liệu này đang bị cạn kiệt khi người dân săn lùng ráo riết để bán cho các thương nhân Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc.
    Dược liệu quý
    Trong Đông y, Lan Gấm là một loại dược liệu quý dùng chữa lao phổi, khô phổi, ho ra máu, thần kinh suy nhược, tăng cường sức khỏe, lưu thông khí huyết, cao huyết áp, suy thận, chữa di tinh, đau lưng, phong thấp, chữa các bệnh viêm khí quản. Thậm chí, trong cuốn sách Kan xuất bản vào năm 1986 tại Đài Loan nói về y học cổ truyền vùng lãnh thổ này, Lan Gấm được coi là “Vua thuốc” do tác dụng dược lý đa dạng của nó như bảo vệ gan, phòng ngừa ung thư, tiểu đường và để điều trị các bệnh tim mạch.
    Nghiên cứu hiện đại cho thấy, trong lan gấm có chứa beta-D-glucopyranosyl-(3R)-hydroxybutanolide, stearic acid, palmitic acid, beta-sitosterol, succinic acid, p-hydroxy benzaldehyde, daucosterol, methyl 4-beta-D-glucopyranosyl-hutanoate, p-hydroxy cinnamic acid and o-hydroxy phenol. Trên thực nghiệm và lâm sàng, các nhà khoa học Trung Quốc nhận thấy, dịch chiết lan gấm có tác dụng hủy hoại các gốc tự do, làm giảm đường huyết và bảo hộ các tế bào tuyến tụy nội tiết nên rất có ý nghĩa trong việc dự phòng và trị liệu bệnh đái tháo đường.
    Gần đây, thêm nhiều nghiên cứu khoa học chứng minh được giá trị vô cùng quý của Lan Gấm - Lan Kim Tuyến. Cụ thể, bằng sáng chế của Mỹ US 7033617 B2 về “Sử dụng các chất chiết xuất thực vật Chi Lan Kim Tuyến như là các loại thuốc thảo dược bổ sung dinh dưỡng cho phòng ngừa tác hại hóa chất hoặc điều trị các khối u ác tính của con người” . Gần đây nhất, bằng sáng chế của Mỹ US 9072770 B2 công bố ngày 07/07/2015 cho biết “Chiết xuất dung dịch nước của Chi Lan Kim Tuyến, dược phẩm hữu ích cho bảo vệ gan”. Ngoài ra, nhiều công trình nghiên cứu khoa học khác được đăng ký sáng chế tại Australia, Nhật, Đài Loan, Trung Quốc cũng cho thấy tác dụng dược lý đa dạng của Lan Gấm như chống loãng xương, hạ Lipid máu, cải thiện trí nhớ và học tập, tăng cường miễn dịch .v..v.
    ThS. Hoàng Khánh Toàn, Chủ nhiệm khoa Ðông y, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết cụ thể rằng lan gấm còn có tên gọi là hổ đầu tiêu, kim thạch tùng, kim tuyến liên, kim tàm..., là một cây thuốc đã được ghi lại trong nhiều sách thuốc cổ của Trung Quốc như Thảo bảo, Cương mục thập di, Phúc kiến trung thảo dược, Phúc kiến dã sinh dược dục thực vật, Ðan sa kinh nghiệm phương, Mân đông bản thảo... Ở Việt Nam chưa thấy y thư nào ghi lại mà chỉ được nói đến trong phạm vi kinh nghiệm truyền miệng dân gian. Lan gấm vị ngọt, tính bình, vào được ba đường kinh Can, Tỳ và Thận, thường được dùng để chữa các chứng lưng đau gối mỏi, phong thấp, thổ huyết, tiểu tiện ra máu, di tinh, viêm thận, viêm bàng quang, viêm gan, tiêu khát, trẻ em co giật, phụ nữ bạch đới, rắn độc cắn...
    “Mai một” giá trị kinh tế
    Theo khảo sát, nước ta có tới 15 loài lan gấm phân bố rải rác ở rừng nhiều tỉnh, có thể tập hợp lại, trồng, xuất khẩu thu lợi nhuận. Tuy nhiên, cách khai thác loại dược liệu quý này mới chỉ là dạng nhỏ lẻ, manh nha.
    Đặc biệt, cách đây vài năm, rộ lên cơn sốt Lan Gấm khi các đầu mối Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc mua lại với giá khoảng 3,5 – 4 triệu đồng /1 kg tươi. Vì vậy, rất nhiều người dân đã lặn lội trong rừng sâu, lùng hái lá Lan Gấm để bán cho các đầu mối thu mua với giá khoảng 500 ngàn đồng 1/kg lá tươi, dần dần khi khan hiếm, cạn kiệt giá của Lan Gấm được đẩy lên 1,2-1,6 triệu đồng/1 kg lá tươi. Hiện Lan Gấm xuất xứ Việt Nam hiện đang được thương gia Đài Loan chào bán, ví dụ trên Alibaba với giá 2800-4000 nhân dân tệ / 1 kg (tương đương 8,5-12 triệu đồng).
    Ông Nguyễn Văn Lân, Chủ tịch UBND H.Kon Plông, thừa nhận: “Việc người dân khai thác làm cạn kiệt loài dược liệu này là rất tiếc. Tuy nhiên, do nó không thuộc diện cấm khai thác nên chỉ khuyến khích người dân không khai thác cạn kiệt thôi. Hiện huyện đang tính đến chuyện nhờ các chuyên gia nghiên cứu để trồng thử nghiệm và bảo tồn loại dược liệu này”. Còn một lãnh đạo Sở Y tế Kon Tum cũng cho hay, có biết tình trạng khai thác lan gấm ở H.Kon Plông, tuy nhiên chưa có hướng quản lý cụ thể ra sao.
    Phải chăng, đã đến lúc chúng ta phải có những đánh giá nghiêm túc, công trình nghiên cứu chính thức về giá trị tài nguyên của dược liệu quý, chẳng hạn như cây lan gấm…Để từ đó, có được những hướng phát triển cũng như khai thác các loại dược liệu quý, thay vì để các doanh nghiệp nước ngoài lợi dụng sự thiếu hiểu biết của ta để trục lợi.
    Hà Anh

     

    Trải nghiệm cùng Sành Mua Shopping bạn nhé

     

    Ngày đăng: 28-05-2016 241 lượt xem